را از چند اندام بيرون براند يا حتى مانند پيه هندوانه ابو جهل خلط مغز را بيرون بكشد يا مثل سورنجان ، بندهاى بدن و يا مثل غاريقون سينه را از خلط برهاند . هركدام از انواع مسهل ممكن است با خلطى موافق يا مخالف و يا همانند با آن باشد مثلا سقمونيا موافق صفرا ، غاريقون مخالف آن و صبر همانند و آب پنير ضد آن است . پاره‌اى از مسهلها مثل هليله‌ها خلط را با فشار بيرون مىرانند يا مانند آب خيار آن را به آرامى بيرون مىفرستند و يا همچون باديان آن را ذوب مىكنند و يا مثل حلوه ( تاجريزى ) آن را پاره‌پاره مىكنند همانطور كه سكنجبين مىكند . به كار بردن مسهلها چهل و هشت شرط دارد : 1 - نبودن گرفتگى در روده‌ها . 2 - نبودن گرفتگى در مجراها و رگها . 3 - به كار بردن منضج . 4 - در هنگام زيادى يك خلط مسهل چند جانبه‌اى به كار نرود . 5 - براى بچه‌ها و پيران بجز در هنگام ناچارى نبايد به كار رود و در اين هنگام هم مسهل قوى نبايد بدهند . 6 - كسى كه به پرخونى گرفتار است نبايد مسهل بخورد . 7 - اشخاصى كه خسته هستند بايد از مسهل پرهيز كنند . 8 - كسانى كه دردهاى درونى دارند نبايد مسهل بخورند و مليّن براى آنها بس است . 9 - ساكنان نقاط گرم در وقت گرما بايد از مسهل بپرهيزند . 10 - درباره آنها كه قلبى ناتوان دارند نبايد مسهل به كار برده شود . 11 - كسانى كه معده و اندرونه ضعيف دارند و بخصوص آنها كه بورم معده گرفتارند نبايد مسهل بخورند و اگر ناچار باشند بايد صبر و سكنجبين بخورند .